شنبه 2 بهمن1389

ضرورت شناخت گذشته


نمایی از جاده کلات - گرو

روستای گرو که در فاصله کوتاهی از شهر کلات نادر واقع شده است بر مبنای مستندات فردوسی در داستانهای شاهنامه  -که اماکن جغرافیایی یاد شده در آن با نامهای امروزی  این منطقه تطبیق میکند  - چنین بنظر میرسد که دارای تاریخی کهن باشد هرچند مکان کنونی آن با محل استقرار گرو قدیمی یکی نیست. از آنجائی که در طول تاریخ ایران وتهاجمات صورت گرفته از ناحیه اقوام خارجی بیشتر دشتها وشهرهای بزرگ واقع بر سر راهها مورد دستبرد و ویرانی واقع میشدند و روستاها ومناطق کوهستانی کمتر مورد توجه بودند.از این رو  فرهنگ وسنن این مناطق کمتر دچار تغییر و تحول شده و تا حدودی بافت اولیه خود را حفظ کرده اند به گونه ای که اصل و ریشه برخی رسوم به گذشته های دور و باستانی پیوند میخورد منطقه کلات نادر و روستای گرو که در این دژ تاریخی واقع شده است در زمره مناطق یاد شده است که از سوی محققین کمتر  موردبررسی قرار گرفته است .


کنکاش در زبان وآداب ورسوم وحتی نوع نامگذاری اماکن جغرافیایی میتواند پژوهشگران را به یافته های جدیدی از تاریخ وفرهنگ ایران رهنمون سازد. بنابر قول استاد باستانی پاریزی "تنها تخت جمشید و یا پاسارگاد وطوس و رباط شرف نیست که تاریخ رابه شما بازگو می کند.ممکن است در یک دهکوره کوچک ،گفتگو با یک پیرمرد سالخورده ،به روی شما دنیایی را بگشاید که صد سال کتابخوانی نتواند آن دریچه را به روی شما عرضه دارد.فراموش نکنید که "وقتی یک پیر سالخورده زیر خاک می رود ،یک کتاب تاریخ را باخود دفن می کند." 

پیشاپپیش از دوستان وخوانندگان اهل دانش و اندیشه پوزش خواهم چنانچه مطالبی اشتباه و یا دور از واقعیت دراین وبلاگ آورده شود واز سروران گرامی خواهشمندم با ارائه نظرات و ارسال مطالب مرتبط خود به آدرس پستی ذکر شده درجهت پربار شدن وبلاگ با ایفا نقشی هرچند اندک در شناسایی وپاسداری از میراث نیاکان گذشته خود کوشا باشیم.

نوشته شده توسط حسن امیرزاده در 21:31 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 21 فروردین1393

فرود آمدن نادرشاه در دژ فرود

 قلعه یا دژ « فرود » که در حوالی روستای گرو در غرب قلعه کلات جای دارد شاید برای بسیاری ازایرانیها  نا آشنا باشد اما برای کسانی که اهل مطالعه بوده و شرح جنگاوری پهلوانان شاهنامه  فردوسی را خوانده باشند نام فرود پسر سیاوش نامی آشناست . مردم بومی  منطقه نیز یا این محل را دیده اند و یا از  دور و نزدیک شنیده اند.  اینکه قدمت این محل به گذشته های باستانی برسد امری واضح است. اما پرسشی که مطرح است این است که آیا بین این محل و نادر شاه ارتباطی هست یا نه؟

در  یکی از متنهای سخنرانی که به لارنس لاکهارت ایران شناس بریتانیایی و نویسنده  آثاری در دانشگاه کمبریج و کتاب نادر شاه منسوب است چنین آمده است :

کلات دژي است که ديوارهاي بلند و استوار دارد و به درون آن جز از راه هاي ويژه اي نتوان رسيد .در سوي غربي اش دژي به نام « فرود » استوار و آراسته است . کوه هاي بلندش پر از آهوان و ديگر شکارهاي گوناگون است . از نرگس و لاله چشم و چراغ گيتي است و چون جايي نيک و دلپذير و در استواري بي همتا است نادر در زمان پيش رخنه هاي آن را با آهک و ساروج بسته و در سه جاي آن بناهاي استوار ساخته و در آن نازك کاري ها به کار برده بام آن ها را با مرمر فرش کرده و در زمين هاي پست آنجا باغ ها آراسته و به گل هاي رنگارنگ آذين داده و چشمه هاي آب شيرين خوش گوار از هر سو روان گردانيده بود .

موکب پادشاه در اوايل شوال به آن جاي دلگشا رسيده به دژ فرود آمد . شاهنشاه با نزديکان به تماشاي آن سرزمين پرداختند و پس از گردش در آن جاهاي دلنشين با شکارچيان به شکار کبک و آهو و ديگر مرغان و چارپايان دست يازيدند . 

پس از پايان يافتن شکار و گردش کوهسار در اواخر ماه شوال به مشهد رهسپار گرديدند .  این سفر نادرشاه احتمالاً در برگشت از خوارزم و بخارا بوده است که وی بعد از فتح هند و سند برای سرکوبی ازبکان به نواحی آسیای مرکزی وخراسان عزیمت کرده بود.

نوشته شده توسط حسن امیرزاده در 14:8 |  لینک ثابت   • 

شنبه 17 اسفند1392

نمایی از دربند ارغونشاه در سال 1311 قمری



دربند ارغونشاه و سایر دروازه ها و راههای نفوذی به قلعه کلات

زیر نویس عکس:

دربندهائی که راه دارد و می توان توپ با سوار و سرباز بسهولت حرکت داد از قرار ذیل است:

اول دهنه ارغونشاه که روبه مشهد واقع است. دیگری نفته که رو به اتک واقع است یکی دیگر چوب بست که بسهولت می توان حرکت کرد و لیکن حرکت توپ غیرممکن است، نیز دهنه دهچه که روبه ارچنگان  و از آنجا به دره جز و عشق آباد می رود و از این نقطه سوار می تواند حرکت بکند ایضاً دهنه کشتنی است  که حرکت سوار       خیلی سخت است و این دهنه روبه سرخس و راه قراتکان است. قراتکان دربندیست که در شیر حاجی قلعه واقع است و یکدسته سرباز محض اینکه گندم از آنجا به خارج حمل نشود قراول است. و دربندهای پیاده رو و رخنه هائی که دارد شرحش از این قرار است:                                                                                            

از دربند ارغونشاه ابتدا چاک کوچک بعد چاک بزرگ، کنج علی برجی ، قویون یولی، گنبدک سیرزار،قره یاقاخ  ،قوشنو ، زورام ،سوراخه ، کوزه گر،حیران ، دربند کشتنی، کوک یولی،آسیا آباد، رخرج ،بیدک ، چکو ، چکو بزرگ ،خواجه کوچشمه، انجیرک ،رخنه ، خرسر ،دربند نفته ،کافر قلعه ، خوک راه، بابا قزات ، سوراخه ، گنبدک ،دربند دهچه ، نردبان یولی، کوه فرود ، گردنه آخری قویون یولی[قویالی] که باز منتهی به دربند ارغونشاه می شود.                                                       

نوشته شده توسط حسن امیرزاده در 11:17 |  لینک ثابت   • 
مطالب قدیمی‌تر